Dis natuurlik elke blog-eienaar se eie keuse hoe jy dit wil hê – ingeteken of nie, maar… as jy nie weet hoe nie…. so maak mens!!

In jou instrumentepannel gaan jy na “settings”. Kies dan “bespreking”. Dan soek jy “other comment settings”. Tweede van bo af in hierdie groepie staan: “Gebruikers moet geregistreer en aangeteken wees om kommentaar te lewer.”  Wil jy hê hulle moet ingeteken wees??? Sorg dan dat die blokkie gemerk is. Wil jy hê almal moet kan kommentaar lewer, ongeag of hulle ingeteken is of nie? Sorg dat die blokkie skoon is!!

***************************************************************************

Vir meer as ‘n week kon ek nie my facebook op my rekenaar oopmaak nie. Wel op my selfoon. Dit was ‘n baie groot frustrasie. Ek het gekerm op my blog, op facebook, op facebook se eie wall…

Toe gee iemand my dié raad, wat beslis gewerk het vir my, en vir ander ook! In plaas van die gewone www.facebook.com, moet jy intik: https://facebook.com .  Dan maak facebook oop. Hulle vra of jy altyd van die sekuriteitfunksie gebruik wil maak. Sê “JA”!!! en…..whala! Einde van probleme!!

Ons wou bou, en om geld te spaar het ons by my skoonouers in hulle karavaan ingetrek.   Na daardie nag het ons besluit dit was tyd vir ‘n ander blyplek.  So kom ons op ‘n plot ‘n paar kilo’s anderkant die Sterkfontein Hospitaal af.  My eks was in sy noppies, hy het op ‘n plot grootgeword, en ek was ook heel in my skik, veral met die agterste stoep wat met gaasdraad toegemaak was; dit het my aan die plaashuis uit my kinderdae herinner.  Dit was ‘n netjiese plot, nie te groot nie – daar was ‘n paar vrugtebome, ‘n prieël, hoenderhokke en ‘n koeistal – wat onmiddelik nadat ons daar ingetrek het, ‘n inwoner gekry het.  Alhoewel dit my eks gekos het om nog vroeër in die oggende op te staan, het hy met groot liefde elke oggend die bruin koei gaan melk.

Saam met die plot het ons ook vir Sara gekry.  Die ou tannie aan wie die plot behoort het, het vertel dat Sara nie op haar ouderdom weggestuur kan word nie, en sal vir ‘n blyplek, ‘n bord kos, en so ‘n ietsie ‘n maand aanbly om die koolstoof aan die gang te hou, en die werkies waartoe sy nog in staat is, te doen. Ek het nie fout daarmee gevind nie, ook nie toe sy byvoeg dat Sara nie aldag by haar volle verstand is nie.  In haar jeug het die vroue wat haar tydens geboorte bygestaan het, haar oopgeskeur om die baba uit te haal.  Die pyn het veroorsaak dat Sara nooit weer verstandelik normaal gefunksioneer het nie.  Sy was baie lank in Sterkfontein, maar na haar ontslag is sy terug plot toe waar sy nog al die jare woon.  So word Sara deel van ons huishouding – maar ek sou spoedig uitvind dat daar ‘n slang in die gras is.

Die hoofslaapkamer het my van dag een af koue rillings gegee, dus maak ek dit die babakamer, en skuif die wit kot na die tweede slaapkamer toe.  Vroeg in die oggend voordat my eks gaan werk, glip ek vinnig die witkamer in, kry die dag se benodighede vir die baba, en sit nie weer my voete daarin totdat my eks later by die huis is nie.  Die toegemaakte stoep met sy divan word my “safe haven,” waar ek my dae deurbring.  Sara, oud en geplooid het toe nie soos ek gehoop het vir my ‘n moederfiguur geword nie, maar ‘n vyand.  Hoekom sy my so vyandiggesind was weet ek nie, maar soos klokslag elke oggend het sy ingekom, en met ‘n kekkellaggie by my verby gestap terwyl sy onverstaanbare dinge prewel.  Haar kraalogies het my vol haat aangegluur, dus het ek dit beter gedink om maar uit haar pad te bly, en haar, haar gang te laat gaan.

Die tyd het aangestap en ek het al onrustiger geraak…. of beter gestel bang.  Die huis en Sara het my dag na dag aangegluur, en ek het dit nie meer gewaag om my voete binne die huis te sit as my eks nie daar was nie. Sy teenwoordigheid was net nog ‘n asem in die huis, maar dit het nie die koue wat vanaf die witkamer dwarsdeur die huis getrek het, weggeneem nie.  In die aande het ek by kerslig vinnig in die pootjiesbad gespring en met bonsende hart gebad… dit was asof oë vanuit die mure my beloer het.  My eks kon my bangheid glad nie verstaan nie, en gesê ek trek Sara se gedrag my te veel aan.  Een aand kom kuier jarelange ou vriende vir ons; ons kon nagte deur kuier, maar die aand wil die gesels nie vloei nie.  “It’s creepy here,” sê my vriendin; “it feels as if someone is watching me.”  Ek stem heelhartig met haar saam, en konfronteer my man daarmee, maar die mans lag dit af as vrouegrille.

Nie lank na die aand nie, verbreek Sara haar daaglikse kekkellag en geprewel, en kom voor my tot stilstand.  Met ‘n bewende krom vinger wys sy na my en sê: “Vir jou gaan hulle kry…..hulle gaan jou doodmaak en afslag, en jou vel gaan hulle teen die muur oopspalk.”  (Nou nie die presiese woorde nie, maar die betekenis was heel duidelik.)  “Wie?” vra ek verdwaas.  “Wag maar…. hulle gaan kom,” en met die woorde verdwyn sy al prewelend deur die kombuisdeur.  Daardie dag klou ek nog stywer aan my baba, die divan en die gaasdraadstoep vas.  Die aand vertel ek my man, maar weer lag hy dit af; “Jy weet wat die ou tannie gesê het, haar kop is nie lekker nie.”

Van daardie oggend af, dreig Sara my elke dag met dieselfde woorde, en ek raak by die dag banger, en my man meer hardhorig.  Een nag word ek wakker van die plankvloer se gekraak in die gang.  Dit is te donker om enigiets te sien, maar ek kan duidelik aanvoel hoe iemand die kamer binneloop, verby die bed beweeg en voor die kot tot stilstand kom.  “Wat makeer?” vra ek, menende dit is my eks wat by die kot staan.   Doodse stilte begroet my; iets onheilspellend aan die stilte laat my na die plek langs my op die bed voel.   Toe ek my eks se warm liggaam aanraak, gil ek kliphard.   Hy kom vervaard orent, “Wat gaan aan,” wil hy weet.  “Steek aan die kers,” snik ek… “daar is iemand in die kamer.”  Ek hoor hom met die vuurhoutjies vroetel, en dan flikker die kerslig in die donker.  Daar is niemand in die kamer nie, en die baba slaap nog heel rustig in sy kot.  “Jy het jou verbeel,” sê my eks, maar loop tog deur die huis om seker te maak alles is in orde.  Terug in die bed, blaas hy die kers uit; “Slaap nou,” sê hy, “jy trek jou Sara se stories te veel aan.”

In die donker lê ek en luister, maar behalwe vir die naggeluide is alles rustig.  Ek begin insluimer, maar skrik wawyd wakker toe ek die gangvloer hoor kraak.  Iemand beweeg by die kamer in, en weer voel ek die teenwoordigheid verby die bed beweeg, en voor die kot tot stilstand kom.  “STEEK AAN DIE KERS,” gil ek; die episode van vroeër word weer herhaal, maar natuurlik is dit weer my verbeelding.  Hierdie keer bly die kers aan, en so ook al die daaropvolgende nagte.  Maar uiteindelik kom daar vir my ‘n ligpunt.  Met my maandelikse doktersondersoek raai hy my man aan om vir ons ander verblyf te kry.  Volgens hom is daar bloed in my water, en ek is gespanne soos ‘n snaar; dit lyk nie goed vir die ongebore baba nie.

Oppad terug is my eks stil, dat hy nie die plot wil opgee nie is heel duidelik.  Meteens verbreek hy die stilte: “Ek weet wat maak jou so bang,” sê hy, “met die mure so groen is die huis donker, as ek die huis spierwit uitverf gaan dit ‘n ander atmosfeer skep.  Jy gaan sien ons gaan nog lekker daar bly.”  My hart weet dat die probleem nie by die kleur mure lê nie, maar hoe oortuig jy ‘n man wat glo jy sien spoke waar daar nie spoke is nie?  Hy gaan heel opgewonde voort:  Frans en Nico (sy twee jonger broers,) kan vir die vier maande tot die baba se geboorte op die plot kom bly en hom help om die huis uit te verf, dan gaan bly ek by sy ouers, en na die geboorte neem hy my en die kinders na die spierwit geverfte huis toe… “and we will live happily ever after.”  Ek val gretig in by sy plan, net om van die plot af te kom is vir eers genoeg.

Daardie selfde dag nog trek ek by my skoonouers in, en sy broers vat die pad plot toe.  Vir die eerste keer in maande slaap ek rustig, en my dae voel nie soos een uitgerekte nagmerrie nie.  Na twaalf een aand word almal in die huis wakker van ‘n gehamer teen die voordeur.  My skoonpa gaan maak oop en daar voor hom staan sy drie seuns in hulle nagklere… hulle oë so groot soos pierings.  Spierwit geskrik vertel hulle die storie van die aand op die plot.

My eks was moeg en het vroeg gaan inkruip; ‘n uur of wat later skrik hy wakker van ‘n geraas in die huis:  “Frans en Nico!” roep hy, “kom tot rus… ek kannie slaap as julle so rondloop nie.”  “Ons is in die bed!” kom die antwoord vanaf die witkamer, “ons dog dit is jy wat opgestaan het!”  My eks ken sy broers, en reken hulle is besig met een van hulle streke.  Skaars omgedraai om weer te slaap of hy is weer wakker van die geraas.  Nou is hy kwaad en verhef sy stem “Kry einde daar in die kombuis….. en gaan slaap!!” “Ons is in die bed!” kom die antwoord vanaf die witkamer.  Weer raak my eks aan die slaap, maar word net voor twaalf wakker van ‘n vreeslike rumoer in die kombuis.  Hy vlieg uit die bed om sy broers te gaan regsien, en loop homself vas in die twee wat uit hulle kamer gestorm kom.  In die donker staan die drie in die gang en luister na die lawaai in die kombuis; uiteindelik kry hulle ‘n kers aangesteek, en stap kombuis toe.  Die kombuis is nou rustig, maar daar is ‘n atmosfeer daar wat hulle hare laat reis.  Sonder ‘n tweede uitnodiging gryp my eks die motorsleutels, en die drie hardloop vir die kar….. en kom hamer ‘n halfuur later aan hulle ouers se voordeur.

Ek weet vandag nog nie wat om van dit alles te maak nie, maar ek wonder tog of ou Sara se kekkellag hulle nie daardie aand “totsiens,” toegeroep het nie.

Ek ervaar soms dat sekere mense hul lewe lank in bootjies dobber sonder rigting. Hul vat elke dag soos hy kom. Rowwe dae trek hulle hulle kop toe en wag vir beter dae. Dobber dobber dobber. Nooit in ‘n rigting nie. Kry jy hulle oor ‘n paar jaar weer, dobber hulle nog steeds. Niks het verander nie. Geen doelbewuste poging om iets in jou lewe te verbeter nie, of om iets te bereik nie. Dobber dobber dobber… Dit kan gevaarlik wees…

Soms vaar jou huweliksbootjie op rustige water, dan is dit heerlik om daarin te wees. Maar skielik tref dit ‘n stroomversnelling, of ‘n massiewe storm! Dis nie dan die tyd om uit te klim nie, jy gaan verdrink!! Dis wanneer jy jou deel moet doen om die boot deur die storm te kry! Soms is dit rampspoedig, maar PROBEER ten minste!! Skep die water uit met ‘n emmer, gryp die stuurwiel as dit nodig is, bid!! Of dalk moet jy die stuurwiel vir jou maat gee! Of vir God!! En as die storm oor is, bemagtig jouself deur te leer wat jy kan doen om te help om so ‘n storm af te weer, of, as jy in die toekoms weer in een is, makliker daardeur te kom, dit beter te hanteer. Maar die belangrikste van als is dit ook dan die tyd om te kyk watter skade die storm aan jou bootjie gedoen het, en daardie skade te probeer herstel. Doelbewus. Daadwerklik.

Klou vir jou lewe!

Toortsie

“Dit is my stoof, en ek kan met hom maak net wat ek wil.”  Wat van die lewe?  Mag ek nie vanoggend sê: “Dit is my lewe, ek kan met hom maak net wat ek wil nie?”  Dit was op ‘n tyd die motto van my lewe, en ek het vir my baie onheil oor my pad gebring met so ‘n seining.  Omdat ek vanoggend swaar kry om my knieë voor ‘n Hoër Gesag te buig, is dit miskien goed om te kyk na die pad wat ek gekom het.

Daar was ‘n dag toe ek die deur agter ‘n man en kinders toegetrek, en die wêreld ingestap het – op soek na my potjie goud aan die voet van die reënboog.  Ek het die lewe wat die wêreld bied met albei hande vasgegryp.  Ek wou elke oomblik ten volle geniet, elke druppel uitsuig, my in die volheid daarvan versadig.  Maar die heuningsoet smaak wat dit op my tong moes bring was galbitter.  Dit het my leeg, koud en eensaam gelaat.  Met gedrogvingers het vrees my lewe omklem – my nag, na nag in agsweet laat wakkerskrik.  My reënboog het van kleur verander;  dit was grou, dof en skrikwekkend.  En onophoudelik het dit deur my siel weergalm; EK WIL LEWE, LEWE, LEWE!

Vanuit die hemel buk God af:

Jy soek na lewe? – Ek is die weg, die waarheid en die lewe.

Jy wil versadig word? – Ek is die lewende brood, as iemand van hierdie brood eet, sal hy lewe tot in ewigheid.

Jy wil jou dors les? – Elkeen wat drink van die water wat Ek hom sal gee, sal in ewigheid nooit dors kry nie.’

Ek steek my hande uit – “Gee my hierdie lewe, Heer!”

Die dae word maande, die maande jare – en God is besig met sy vernuwingsproses.  Hy kap en saag, skuur en hamer, breek en bou – en ek, ek kreun en huil, lag en juig; EK HET DIE LEWE GEVIND!!

Dan, is daar weer ‘n dag – My huis word met kinders gevul.  Nie net my eie nie, maar ook ander s’n.  En ek onthou – lank, lank gelede, was daar twee kindertjies; ‘n swartkopseuntjie met ‘n hemelglimlag, en ‘n ander enetjie met sprekende bruin oë.

“Here, ek verstaan nie – hoe kan U my ooit weer vertrou?”

Soos ‘n ligstraal breek dit deur die donkerte; God se vergifnis is volkome!!  Selfs in die areas van ons grootste mislukkings, vertrou Hy weer!!

Dié wete vou my toe – bring vrede en geluk.  In my hart is daar ‘n lied, om my mond ‘n lag:  “O, die heerlikheid daarvan wanneer God vergewe.”

Al wat ek kan sê is dat op my rekenaar maak facebook nie heeltemal oop nie. Al van Vrydag af. Ek kan inteken. Dan verskyn die opskrif wat sê Tuis en My Naam. En dit wys dat 2 of 3 of hoeveel raksies was op iets wat ek gesê het. Kliek jy op die 2 of 3 gebeur daar net niks en as jy dan op jou selfoon oopmaak, wys daardie reaksies nie meer nie. Niks wys wat iemand anders geskryf het of geplaas het nie…..

wonder of dit sabotasie is????

FB op die selfoon is nie lekker nie.

Getoorde Toorts

Sy sê toe vir my dat haar ma vir haar gesê het sy moet net haar kop laag hou en vinnig vorentoe, anders is daar ‘n storie daaroor. Ek sê toe, nee!! Tel juis jou kop op, kyk almal in die oë, groet vriendelik, knoop ‘n geselsie aan. Dan hou hulle van jou en is hulle aan jou kant!

Maar eintlik is nie een van ons reg nie. Die heel, heel belangrikste ding is: Wees net jouself. Straal liefde uit, maar wees jouself. En dan sal jy inpas op enige plek in die wêreld. Of hoe??

Toortsie

Toe ek vir my seun van die probleem met die laaier vertel, sê hy hy kan dit toets, dalk selfs regmaak. Maar toe ek dit vir hom wou neem, kon ek net nie kontak gemaak kry met hom nie! Terwyl ek toe by die “groot winkels” was, loer ek by Incredible C in, verduidelik die probleem en net daar begin hulle die hele laptop toets. Tot my uiterste frustrasie, natuurlik! Nadat ek kort en kragtig verduidelik het dat daar nie tyd of nodigheid vir so ‘n toets is nie, onthou hulle dat hulle dalk ‘n laaier in voorraad het. Laaier kos amper ‘n plaas se geld, maar dis toe in elk geval nie die regte een nie.

Ek kom toe maar huis toe en daarvandaan werk dit so met my rekenaar: Vir ‘n uur tot ‘n uur en ‘n kwart kan ek werk. Dit beteken, net die nodigste. Nie blogs lees, ens. Dan is battery pap. Rekenaar word vir ‘n uur en ‘n half, indien nie langer nie, in die kar gelaai. Weer vir ‘n uur en ‘n half in die kantoor…en…en…en….. So swerf ek en my laptop van die kar tot die kantoor. As ek iewers heen ry, ry laptop saam, want hy moet LAAI!!

Na vele gesprekke het seun darem toe die regte laaier bestel, maar dit kan enige iets van 3 dae tot 3 weke neem… 3 maande??? En toe kom die blye nuus!! Die laaier het gekom!

Nou maak facebook weer nie oop nie! Iemand het gesê van Google Chrome, dit is al afgelaai op my rekenaar, maar daar is nog ‘n paar hekkies om oor te kom. Of het julle raad?

Toortsie

Toe my man my dus een oggend bel om my te vertel van ons jongste wat hom baie ontsteld oor ‘n droom gebel het, luister ek aandagtig.  Net daar hoor ek hoe die doodvonnis oor my uitgespreek word; sy het gedroom ek sterf die dag aan ‘n hartaanval.  Ek wonder of iemand al voorheen so kalm sy doodsvonnis aangehoor het; ek sê vir die ”laaste” keer “totsiens,” aan my man, daar is nie histerie of trane of mooi woorde nie, net ‘n gewone totsiens en ek eindig die gesprek soos ek altyd my telefoongesprekke eindig: “ek is lief vir jou.”

Ek wag  vir gevoelens om in my binneste op te borrel, maar die kalmte bly.  Daardie oggend doen ek vir die “laaste” keer die gewone dinge; bad, trek aan, kam my hare, maak die bed op – die lewe sluk die minute een vir een in, en die dag stap aan; ‘n gewone dag waarin ek die gewone dinge doen.  Ek het my laaste dag op die aarde – sou ek weet dit is my laaste dag – so anderste voorgestel;  Ek sou iets spesiaals gaan eet (bring hulle dan nie vir die tot dood veroordeles ‘n maaltyd van hulle keuse nie… of gebeur dit net in flieke?)  Aangesien daar niks spesifieks opkom waarvoor ek lus is nie, eet ek my graanvlokkies, en met middagete my broodjies.

Dan is daar daardie mooi tonele waar die geliefdes om ‘n sterfbed staan, en die laaste mooi woorde word aan elkeen gesê; My geliefdes lê wyd en syd verspreid, en sou hulle per wonderwerk wel voor my staan, sou ek nie weet wat nuuts om vir hulle te sê nie.  Wat meer kan ek sê as wat ek sê die kere wanneer ek my gesels met hulle gesels.  Hulle weet hoe ek oor hulle voel…. in so ‘n mate dat ek en my een dogter ‘n grappie tussen ons het; Sy was nog op laerskool toe ek haar met “ek is lief vir jou,” die oggend afsien.  So in die wegloop sê sy “Ek WEET!!”  Nou is sy getroud en ‘n ma van haar eie; wanneer ek haar met “ek is lief vir jou,” groet, lag ons albei en sê “ek WEET!”  Om die waarheid te sê op hierdie doodsvonnisdag is daar geen behoefte in my om hulle te bel om hulle stemme vir die laaste keer te hoor nie.  Die jare waarin hulle aan my sorg toevertrou was, was die tyd om na hulle stemme te luister, en ook wanneer hulle nou kom kuier, of bel vir ‘n oor om te luister.

My opsies vir ‘n meer as ‘n gewone dag word al minder.  Telefoonoproepe aan ou aardsvyande staan ook op zero.  So hartroerend soos dit ook mag klink: “en sy het my oomblikke voor haar dood gebel, en gevra ek moet haar vergewe vir die onreg wat sy my aangedoen het,“ kom niemand se gesig na vore aan wie ek die dramatiese oproep kan maak nie.  Het ek nie die oproep (nie so dramaties nie,) ‘n paar jaar tevore aan my eks-man gemaak nie, is ek seker sy gesig sou nou groot en helder voor my verskyn het.  Maar nou staar ek na niks.

Ek oorweeg my vriendinne; wat daarvan ek bring die dag saam met een van hulle deur? Hier loop ek my ook vas; ons geniet mekaar gate uit, en praat ‘n hond uit ‘n bos wanneer ons kuier, en op hierdie dag is daar geen gate wat ek voel nog gevul moet word nie.

Miskien dink ek, moet ek neerskryf hoe ek graag my begrafnis wil laat verloop.  My swaer met sy mooie stem is ‘n ruk gelede oorlede, dus eis ek vir die gesingery sonder sy stem.  Ek kan mooi vra: “Spaar julleself tog net die gesingery – sit ‘n lofprysing CD aan, klap julle hande en juig oor ons groot Verlosser.”  Maar ek doen dit nie; deur al die jare heen het ek altyd hulle verjaarsdae spesiaal gemaak, maar op my eie verjaarsdag het ek gerus.  As hulle vir my ‘n koek wil bak, met liefde!!  Wil hulle ‘n partytjie reël, sê net- dan daag ek op.  Laat ek dan maar ook dié reëlings in hulle hande los, hulle het hulself nog altyd goed van hulle taak gekwyt…. maar soos ek hier tik, dink ek tog ek gaan daardie singery aan hulle noem.

Op hierdie dag gryp ek ook nie na my bybel en bid meer nie; oor ‘n rukkie gaan ek “face to face,” voor die Woord van God staan, en met Hom praat.

Ek tob nie verder nie, rustig gaan ek my normale gang, en gaan slaap die aand met die wete; sou ek môreoggend wakker word, weet ek nou wat ek met my laaste dag op die aarde sal doen.

‘n Bobbejaanspinnekop wat weggekruip het in die rolletjie, storm daaruit….

Wonder julle nog hoekom ek graag die rolletjie so ‘n “rol” gee as ek by die deur INSTAP???

Intussen kom sy neef, hy wil ook graag kitaarlesse neem. Hy moet ‘n ander periode kom, want hulle gebruik dieselfde kitaar. Sien, dis die hele familie se kitaar, ons almal se kitaar! Ons almal speel op hom. (Hoe baie kan ons nie by ander leer nie, né, nie altyd “me, myself, I” nie. Ons s’n. Ons almal s’n. Ons almal deel die vreugde!!)

Maandagoggende as die skool begin, kom sit hy die kitaar in my klas sodat dit in veilige bewaring bly tot vanmiddag as die skool uitkom. Ek is nog by die skool tot redelik laat in die middag, en een middag, net voor ek oppak, hoor ek ‘n kitaar buite. Toe ek by my voertuig kom, sien ek die seun sit op die sypaadjie. Nog steeds sy skoolklere aan, met sy boeksak en die kitaar lê langs hom op die sypaadjie. Hy was nog die heel dag by die skool, het rugby geoefen, so kitaar het sommer daar langs die rugbybaan gelê tot hy klaar is. Kitaar is nie in ‘n sak nie….

Ek het my eerste kitaar gekry toe ek 13 geword het. (Standerd 5??) Hy was ook nie in ‘n sak nie. ‘n Nylonsnaar. Maar my kitaartjie het nêrens agtergebly nie. As ons agterop ‘n lorrie geklim het, so tussen die bagasie en al, is kitaar-sonder-sak saamgesleep. As my pa-hulle kuiergaste gehad het en laataand wou die ooms kitaar speel, is kitaartjie uitgeruk. Met baie stampe en baie stote. Altyd gewillig…. hoe kan my keel dan nou toetrek vir ‘n kitaar wat langs die rugbybaan lê, oop en bloot?

Toortsie

Ek is nie bang vir die menslike liggaam voor my kamera nie.  Op daardie stadium het ek fotos vir ‘n agentskap geneem, en meisies het voor my lens die onskuld van die kind tot die slinksheid van ‘n Delila uitgebeeld.  Toe die deurklokkie lui stap ek om te gaan antwoord.  Twee jong vroue staan voor my; die een wat die fotos wil laat neem stel haarself en haar vriendin voor; ek wys hulle deur studio toe, en laat glad nie blyk hoe stomgeslaan ek is nie.  Die jong vrou hier by my is pole verwyder van die prentjie in my kop.  Sy is ‘n “plain Jane,” groot gebeend, met blou oë, en haar blonde hare is in ‘n stywe poniestert vasgemaak.  Sonder grimering lyk sy vaal en daar is nie ‘n greintjie sensualiteit aan haar nie.  Inteendeel sy is baie skaam, en ongemaklik waar sy nou voor my staan.

“Kom sit en vertel my wat jy in gedagte het,” sê ek gerusstellend.  Sy is nie lank getroud nie, en wil graag vir haar man ‘n vergroting van haar laat maak waar sy wel…. ‘n bietjie “cleavage,” wys.  Sy gee my toestemming om my eie inisiatief te gebruik.  Ek glimlag breed (van verligting… en om haar meer op haar gemak te stel,) en sê vol selfvertroue, “Geen probleem nie, ons gaan vir jou man ‘n mooie, mooie foto neem, “cleavage,” en al.”  Ek bevind my nou op bekende terrein; in my element spring ek aan die werk;  “Eers gaan ek jou grimeer, sonder grimering gaan die ligte jou heeltemal uitwas,” en hiermee trek ek die kwas en verf nader.   Op die doek hier voor my begin ek skilder, en sien hoe haar gesig ontspan, en kort-kort breek daar ‘n effense glimlag deur.  “So ja, nou vir jou hare;” ek trek die rekkie uit haar hare, “ons laat jou hare loshang, en…“ al geselsende kam ek my vingers deur die blonde massa, “maak dit effens deurmekaar, vir die regte effek.”  “Daars hy, kyk hoe pragtig lyk jy nou,” en wys na die spieël teen die een muur.  Sy bewonder haarself vir ‘n paar oomblikke, haar oë blink, en daar is ‘n breë glimlag om haar mond.  “Nou vir die klere,” sê ek, “jy kan agter daardie skerm uittrek…. net jou boklere, maar hou jou bra aan, ek sal daarmee deel wanneer ek jou drapeer.”

Daar is ‘n prentjie in my kop; alles swart en in die middel van hierdie swart ‘n halflyf foto van ‘n blonde vrou in sagte wit drapeersel.  ‘n Sagte maar tog sensuele foto vir die man van haar drome.  Sy maak haar verskyning, en ek laat haar op die mat by ‘n lae tafeltjie hurk.  Dit is toe ek die deurskynende materiaal om haar begin vou dat ek besef daar is niks waarmee ons ‘n “cleavage,” kan vorm nie…. niks.  “Ek is maar plat,” sê sy toe sy sien waar my oë rus.  Ek gaan nie met haar stry nie, dus glimlag ek vol vertroue, “Ons kyk wat ons kan doen met dit wat jy het.”  “Druk jou bo-arms styf teen jou lyf en bring hulle dan vorentoe;” gewoonlik werk die metode vir die nie so goed bedeeldes.  Nogsteeds niks, nie eers ‘n beduidenis van ‘n “cleavage,” nie.

In die skemer studio met net die sagte studioligte aan, is alle skaam weg.  Vanwaar haar vriendin sit begin sy lag; eers probeer die blondekop haar lag inhou, maar dan bars sy ook uit van die lag.  Ek sien al hoe die mascara traanspore oor haar wange trek, maar hulle lag is so aansteeklik dat ek nie my “pose” kan hou nie, en begin saamlag.  “Trek uit daardie bra dat ek kan sien wat daaronder aangaan,” sê ek in die lag.  Sy maak so, en ek skud my kop terwyl ek kopkrap.  “Ek gaan nog een ding probeer en sowaar ek het nog nooit ensiklopedieë vir dit gebruik nie,” en met die begin ek die lywige boeke onder die swart lap op die tafeltjie voor haar pak.  Ek drapeer haar in wit; “nou goed, staan vir my op jou knieë, dan buk jy oor die tafel totdat die ensiklopedieë onder jou borste rus, sak dan bietjie af sodat dit kan opdruk wat daar is, en terselftertyd druk jy jou bo-arms teen jou lyf en dan vorentoe.”  Gehoorsaam doen sy dit; drie paar oë staar net na een plek, wagtend op die takboklammers , soos die tweeling van ‘n ribbok wat tussen die lelies wei, waaroor Salomo so in vervoering geraak het.  Niks, ons kyk verniet…. want daar is niks.

My model val agteroor en gedrapeer in wit lê sy op die mat en rol soos sy lag.  Haar vriendin krul in haar stoel, en ek sak net daar op die grond neer, lam van die lag;  Die trane rol oor ons wange; drie vroue lag oor dit wat ‘n suster-eva so graag aan haar man wil gee, maar nie het om te gee nie.  Miskien lag ons ook met trane oor ons eie tekorte wat ons minderwaardig laat voel in ons vrouwees.  Toe ons uiteindelik tot bedaring kom, kyk ek na die blonde vrou wat op die vloer saam met my sit; haar gesig is sprankelend, haar oë skitter soos diamante.  As hierdie blondekop se man weet wat goed is vir hom sal hy die lag in haar wakker maak, dink ek.  Salomo het oor meer as net die takboklammers, en borste wat soos torings staan geskryf; hy het die “Sulammitiese” vrou besing en op ‘n stadium gesê “draai jou oë liewer weg van my af, hulle maak my onrustig.”

“Kom” sê ek vir haar, “met jou oë gaan jy vir jou man ‘n liefdeslied sing.”  Ek knap haar op en hang ‘n swart fluweelstola om haar skouers… die fokus moet op haar oë wees.  Sy neem haar posisie in, “Ek gaan jou deur die hele proses praat,” sê ek van agter die kamera.  Deur die lens hou ek haar dop; die vrou hier voor my is soos klei in my hande, “Frame for frame I molded her into the image I had in mind,” en terselftertyd hoop ek haar man sal haar teen hom vashou soos die seëlring op sy bors.

So, nou is dit net Keenen en Deylin. Deylin wat al seker 2 jaar lank by my kom speel en nog steeds nie elementêre kleure van mekaar kan onderskei nie. Ek dink nie hy is kleurblind nie, want hy kry dit tog reg om kleure bymekaar te sit. Maar WATTER kleur dit is… kan dalk nog lank vat. Maar Deylin kan al ‘n 9 blok legkaart redelik oulik pak. Aanvanklik druk hy verkeerde blokkies bymekaar, maar kom tog later reg. ‘n 12 Stuk legkaart laat hom soos ‘n ou man sug.

Keenen praat nog steeds nie ‘n woord nie. Weet nog steeds nie watter vormpie moet deur watter gaatjie gaan nie, maar verstaan darem al die idee. Hy sal byvoorbeeld al die ovaal blokkies soek as hy weet waar hulle moet kom en dit dan almal pak. Die sirkel gaan met gemak deur die vierkant se gaatjie!   Ek waag die kans om vir hom van die hout-puzzles te gee. Van dié waar jy net een blokkie in die regte gaatjie moet sit. O wee!! Sien jy waar is die seeleeu ingedruk? Die ander is almal op die regte plekkies gesit nadat ek gewys het waar die gaatjie is…

God is lief vir Deylin. God is lief vir Keenen. Keenen se pappa en mamma is lief vir Keenen. Deylin se pappa en mamma is lief vir Deylin.

Daar’s werk, liewe vriende!! Daar’s werk!!

Toortsie

Dink ek gaan nou ‘n bietjie rus…

Toe ons vir meisiekind by die koshuis gaan aflaai, het iemand vir ons die kamer gaan wys. Nadat als uitgepak is, stap ons weer terug voordeur toe. Daar staan die primaria en dadelik groet sy my dogter OP HAAR NAAM! Dis die eerste keer wat sy haar sien! EN sy weet wie haar kamermaat is, vra of sy haar al ontmoet het. Sy het NIKS voor haar gehad nie.

Ja, ja, ja!! Ek weet! Ek weet dat die huiskomiteelede vooraf die name leer, dit koppel met die foto’s, ens. Maar tog. Ek dink dis FANTASTIES en ek weet dat ek dit haar nie sou kon nadoen nie.

Van studente na oumense. My ma en skoonma leef nog. Albei in goeie gesondheid, so op die oog af. Maar as ‘n mens gereeld met hulle te doen kry, raak die agteruitgang al hoe meer sigbaar. Hulle wêreldjies raak al kleiner, die gesels raak al minder, dieselfde vrae word oor en oor gevra, dieselfde storie word oor en oor vertel, sommige word nie meer vertel nie….  Ek het altyd probeer om so een maal per week ‘n uur by elkeen van hulle te spandeer. Die laaste tyd raak ‘n halfuur lank… die gesels min… dit raak ongemaklik.

‘n Vriendin wie haar ma daagliks gaan besoek het in die ouetehuis en ook vir baie lang ure daag gebly het, gee toe goeie raad. Sy sê sy en haar ma het gesit en brei! Dan is albei besig met iets, en die gesels vloei makliker. Watter wonderlike raad! Ek het my ma gebel en gesê sy moes haar breiwerkies reghou… En skielik is ‘n uur weer gou om.

Maklik, né?

Toortsie

Is dit tuinnatmaak-dag, sit ek die sproeier aan, en stel die alarm vir ‘n halfuur.  So sleep ek die sproeier halfuur na halfuur deur die tuin, en by twaalfuur is ek klaar.  Tussendeur het ek so ‘n bietjie orde in die Nessie geskep, en lekker in cyber world rond gekuier.  Was dit wasdag volg dit min of meer dieselfde patroon; ek stap net waskamer i.p.v tuin toe.

Twaalfuur het ek ‘n afspraak met ‘n vriendin uit my mielielandjare, se dogter.  Soos ek is sy nie baie “mobile,” nie, en by twaalfuur is haar huiswerk ook afgehandel.  Terwyl sy wag vir haar skoolgaande kinders, speel ons twee “Words,” op ons “laptops.”  Tussendeur gesels ons oor diep “issues” van die lewe.

Een uur eet ek iets om my krag te gee vir my twee Graad 2 kleinkinders wat enige oomblik met ‘n groot lawaai hier gaan inbars, om huiswerk te kom doen.  Hulle is niggie en nefie, en ek weet nooit of hulle mekaar op die dag gaan opvreet van liefde, of soos kat en hond gaan baklei nie.  By vieruur is hulle min of meer klaar met al drie, dan kan ek dek toe gaan vir ‘n welverdiende rus.  Dit is ‘n liefelike tyd van die dag en ek kan sit en kyk na die voëls (die wat die duiwe nie weggejaag het nie,) en na hulle geroep luister.

Wanneer ek ons jongste dogter se motor hoor intrek weet ek die ander twee kleinkinders is oppad.  Soos elke ander middag kom die vierjarige blondekop en blouoog kleinseun van my eers hier langs, om sy “sweet” te kom haal.  Dan is dit vrytyd.  Ek hou daardie lyfie teen my vas, en ek soen hom, en soen hom, en soen hom; op sy wange, sy oë, sy nek, en vra hom of hy altyd sal toelaat dat ek hom so vry.  My hart smelt elke middag as hy met daardie onskuldige blou oë na my kyk en sê “ja.”  My dogter kuier ‘n ruk, en jaag dan die vier kinders bad se kant toe, en stap hoofhuis toe om kos te gaan maak.

Wanneer die ergste hitte verby is maak ek kos.  Is my man by die huis eet ons seweuur, en terwyl hy tv kyk maak ek my “laptop,” oop, dan loer ek bietjie na die tv, en bietjie na Fb. Werk hy weg is dit tyd vir voete op-sit en my boek!!!

Dit is min of meer soos my dae verloop, maar Donderdae is my eie spesiale dag.  Dit is my afdag; dan kuier ek en my vriendin vir ‘n hele dag saam.  Afhangende van hoe besitlik Menier’s op daardie dag is kuier ons of by my of by haar, of by ‘n teetuin, en praat ons praat – God, kinders, die lewe, lande, boeke – ons lag saam en baie, baie trane vloei ook in ons saamwees.  Is Menier’s genadig gaan loop ons rond; fliek, eet uit en soek na nuwe plekke om te “explore.”

Ek weet nie of ek iemand moet tag of nie…… Toortsie “help!”

Toortsie het gepraat!!! ek moet twee tag.  Sonlig en Reinhardt, julle is aan.

Die keuse waarmee geboer word op ‘n bepaalde plek word deur verskeie faktore bepaal. Dit sluit in klimaat, reënval, tipe grond. Sekere gebiede is slegs geskik vir skaapboerdery, in ander gebiede werk beesboerdery weer beter, of groenteboerdery of suikerriet of wingerd of vrugte, noem maar op. Die tipe bees of graan of groente waarmee geboer word, verskil ook van gebied tot gebied. In die Wes-Kaap word byvoorbeeld ‘n ander soort koring verbou as in die Vrystaat! Dit wil sê, keuse van kultivar of ras verskil ook.

Daar rus ‘n ongelooflike groot verantwoordelikheid op die hele wêreld se boere om genoeg kos te produseer vir die mensdom wat net aanteel en aanteel. Terselfdertyd word die landbougrond al hoe minder omdat dit opgeslurp word deur behuising. Daar word al hoe meer van boere verwag om uiters produktief, wetenskaplik en effektief te boer. In Suid-Afrika is twee derdes van landbougrond slegs geskik vir veeboerdery, bloot omdat dit te droog is. Jy kan net met groente op grootmaat boer as jy voldoende water het.

Skoenmaker hou jou by jou lees. Dis ‘n kuns om te boer. Nie-boere moet versigtig wees om vir boere te wil voorskryf hoe en wat hulle moet doen.

Net so ‘n na-gedagte:  LANDBOU VOED U!!

Toortsie

Sy sê ek moet beskryf hoe lyk my dag. Viga, kan ek maar so effens anders vertel? Nie twee dae lyk by my dieselfde nie! Neeeee….. ek is ‘n aanpasbare tannie Tossel en ek moet sommer vinnig by die planne kan aanpas. Ek gaan vir jou vertel wat gebeur in ‘n week by my.

Sondagoggende is dit kerk toe. Dan is daar 2 daggies in ‘n week wat ek dorp toe gaan. Daar op die dorp leer ek die kindertjies klavier en kitaar speel. Maar so tussen die leerdery doen ek nog al my dorpdingetjies ook. Soos om vir die oumas in die ouetehuis te gaan kuier, kossies te koop, te kyk dat ek nie kwaad word by die lisensies nie, ek gee papiere af by die oom ouditeur. Soms gaan loer ek of tannie Skuimborrel soos jy haar noem nog lekker koffie het. Ek moet maar wikkelwikkelwikkel om al die dorpdingetjies klaar te kry, want ek kan  nie WEER dorp toe gaan nie!!

Maandagaande vertel ek vir die ooms en tannies bybelstories. Partykeer kuier ‘n klompie tannies ook saam op ‘n ander keer en dan vertel ons vir mekaar bybelstories.  En so twee of drie keer in ‘n week kom speel al die kindertjies wat by ons op die plaas woon, by my. Dan speel ons blokkies, ons sing, dans, enige ding!

As die oom in die middag by die huis is vir ete, moet ek darem sorg dat daar kossies is vir hom. Ek maak self my bedjie op, gooi die vuil klere in die wasmasjien en hang dit op. As van die boeties of die stoute sussie huis toe kom, bak ek koek!! njam! O ja, en ek gaan stap met my Woef! In die middae werk ek op my rekendingetjie. En as ek gelukkig is, kom ek sommer baie naweke see toe!

O ja, en ek is altyd op die uitkyk vir SPINNEKOPPE wat orals wegkruip en my wil skrik maak!!

Sal Kameel en die donkie vir ons vertel wat julle in ‘n tipiese dag doen???  Elke diertjie kry sy beurtjie!!

Die kind se lewe was nie een van rustige waters wat elke wan en dan oor meer rowwe terrein gevloei het nie.  Sy het hoë golwe gery, om dan weer hard op die sand neergegooi te word.  Daar gebeur dinge met haar wat die vrees van haar kindertyd opnuut in haar wakker maak, en haar na kos laat gryp.  Op ‘n dag bel sy huilend, sy het verby twee swart mans in ‘n parkeerterrein gestap, toe ‘n stem in haar binneste sê “duik agter hierdie motor in.”  Sy reageer net toe ‘n koël verby haar kop fluit.  Die klein dogtertjie in haar praat toe sy vir my sê, “Kan ons nie teruggaan soos dit was nie…. net pappa, mamma, ek en my kind.”

Bekommerd oor haar en haar kind se welstand praat ons op ‘n dag met ons oudste seun wat aan die Suidkus bly.  Hy en sy vrou doen berading, en hy reken dat ‘n tydjie by hulle aan huis haar goed sal doen.  “Julle sal haar baie subtiel moet nader,” waarsku ek.  “’n Direkte benadering, en sy gaan mure om haar bou, en julle gaan met haar “stubborn,” kant te doen kry.”  Die uiteinde van die saak was dat sy gegaan, en vroër as beplan teruggekom het;  Toe ek by haar gaan inloer, het ek onvoorbeid ‘n geestelike oorlogsveld binnegeloop, en bebloed en verwond daar uitgeloop.

Jaar na jaar vertel sy my nogsteeds alles wat in haar lewe gebeur, dinge wat my hare laat rys, my laat huil, my in my bed laat ronddraai, maar ook laat lag het.  Soos die dag toe haar broer haar uiteindelik oorreed om saam met hom na haar ma en diế se nuwe man toe te gaan.  Haar vertelling is lewend, en ek kan sien hoe sy agter die motor se stuurwiel begin kriewel toe hulle ‘n baie arm woonbuurt binnery.  Sy loer benoud om haar rond, en wonder of sy ooit weer die pad uit sal kry.  Voor ‘n armmoedige huisie stop hulle, alles om haar spreek van armoede en verwaarlosing.  Die verwelkoming is oorweldigend, die tandlose glimlagte en drankasems hier teenaan haar gesig laat haar terugstaan.  Sy voel haarself styf teen ‘n muur vasgedruk, en nogsteeds kom die menslike liggame nader.  Haar pa is ook daar, en sy verstaan nie hoekom hy by sy eks-vrou se huis is nie, maar hoor later dat hy gehaal word as een van die kinders kom kuier.  Sy duik uiteindelik onder die baie arms deur, en gaan soek na ‘n badkamer.  Vandaar bel sy haar man, en in ‘n fluisterende stem probeer sy so noukeurig moontlik verduidelik waar sy is, “As ek by vanaand nog nie by die huis is nie, kom soek my asseblief,” smeek sy.”

Van daardie dag af sê die kind gereeld vir my en my man, “Pappa, en mamma, ek wil vir julle baie dankie sê dat julle my gevat en grootgemaak het as julle eie kind.  Ek weet nie wat andersins van my sou geword het nie…. ek glo ek sou op straat gewees het.”  Partykeer was daar trane in haar oë as sy dit sê, ander kere weer het haar stem gebreek.  Maar die woorde was min of meer altyd dieselfde.

Soos haar broers uit die tehuis uitgekom, en met haar kontak gemaak het, het sy meer van die familie ontmoet.  Natuurlik het daar baie staaltjies na hierdie ontmoetings gevolg, lagwekkende gebeurtenisse, maar op ‘n manier tog maar hartseer.  Haar pa se swerwerslewe het tot ‘n einde gekom toe die motor wat hom opgelaai het, in ‘n botsing betrokke was.  Haar ouer broer gaan haal hom af en toe uit die tehuis waar hy versorg word.  “Ek sien hom in die rystoel sit, en kry hom jammer omdat hy soos ‘n baba doek moet dra, en gevoer word,” sê die kind, “maar ek voel vir hom niks…. hy is nie my pa nie, pappa is.”  Sy word kwaad as mense vir haar sê sy lyk soos haar ma, “sy is net ‘n vreemde vrou, en sal nooit my ma wees nie.”  Maar iets in haar begin verander, stadig maar seker is sy besig om weg te raak; ek kyk maar kan haar nie meer duidelik sien nie.  Ek praat maar my stem slaan teen ‘n onsigbare muur vas.

Op ‘n dag sit sy voor my, haar stem so dood soos haar oë, “Baie jare gelede het mamma vir my gesê ek is ‘n kind, wat ‘n kind wil grootmaak.”  Ek sê niks, ek luister.  Haar oë skiet vol trane, “Mamma was reg, ek het nie geweet wat ek doen nie, en het ‘n groot gemors van my kind se lewe gemaak.”  Ek wag.  “Ek moes haar laat aanneem het.”  Sy kyk met die opslaan van haar oë, en vinnig afkyk na my, en dit moet vir haar moeilik wees om die volgende woorde te sê; maar sy sê dit omdat sy nog altyd alles vir my gesê het.  “Ek dink ek haat hierdie kind.”

Later toe my man by is praat sy weer, sonder haar sprankel en animasie teken sy in woorde vir ons ‘n prentjie.  Ek is weer in die sielkundige se spreekkamer, en kyk na ‘n prentjie van ‘n huis met mense in wat hulle normale gang gaan.  Buite is ‘n tuin, en daar in die regterkantste hoekie staan ‘n figuurtjie klein en half onsigbaar, met seunsklere aan; en ek voel hoedat die bodem uit my wêreld val.  Dit is my man wat praat, “En dit is soos jy voel, daar is nie vir jou plek in die familie nie.”  Sy knik haar kop, en kyk half smekend na my, “Mamma vra my nou al vir so lank hoekom lag ek nie meer nie, ek lag nie want ek pas nie hier nie.”  Dit is weer my man wat praat, “En wanneer jy by jou broers is, kan jy lag en is jy gelukkig?”  Weer knik sy haar kop.  Dan hoor ek my man sê, “Dit is al wat ons nog altyd vir jou wou gehad het, dat jy gelukkig sal wees… gaan waar jy gelukkig is.”  Sy kyk na my met daardie anderlandse bruin oë, “mamma?”  Vanuit die donker dieptes waar ek sit knik ek my kop, “Gaan waar jy gelukkig is.” 

Sy stap oor na die hoofhuis waar ons ander drie dogters vir haar wag, hulle wil praat.  ‘n Ruk later kom sy terug, haar lyf ruk soos sy snik.  Vir ‘n lang ruk hou my man haar vas, en laat haar dan gaan.  Sy buk en soen my; ek druk haar saggies vas, en hoor myself met ‘n vreemde stem sê, “Ek is lief vir jou.”  Wanneer haar motor wegtrek, kom ons Portugese meisiekind ingehardloop.  “Gaan julle haar net so laat gaan?”  My stem, nogsteeds vreemd in sy doodsheid, antwoord, “dit is haar keuse, sy moet gaan waar sy gelukkig is.”  “Ons harte is gebreek,” praat ons Portugese dogter vir haar susters ook.  Ek voel die hartseer in my opwel, maar dan sak dit terug in daardie diep donkerte, “Ons almal se harte is gebreek… hare ook.” antwoord ek.

Toe sy ‘n paar maande nadat sy uit die huis uit is, met haar werkgeefster se Mercedes-Benz die dorp tussen die mielielande binnery, het ‘n ou vlam van haar se liefde weer opgeflikker, en toe ons weer hoor was hy ook in die stad.

Kort daarna toe ek vir haar in die groot huis teen die hange gaan kuier sê sy vir my, “Ry saam met my mamma,”  Voor ‘n apteek trek sy in en gaan koop ‘n pakkie pille.  Toe sy weer agter die stuurwiel inklim, skakel sy nie die motor aan nie; met daardie opslaan van haar oë en vinnig afkyk, soos in die dae van haar stilte, kyk sy na my.  “Ek moet vir mamma iets sê.”  Ek weet wat sy wil sê, ‘n ma weet sulke dinge, maar ek wag vir die woorde uit haar mond.  “Ek is drie maande swanger,” die woorde hang in die lug.  Ek weet sy gaan nie hou van wat ek nou gaan sê nie, maar ek sê dit tog, “Jy is ‘n kind wat ‘n kind wil grootmaak, ek vra jou mooi…. laat hierdie baba aanneem.”  Haar reaksie is presies wat ek verwag het, sy skakel die motor aan en trek kwaad weg.  “Ek sal dit nooit doen nie…. dit is my baba!!”  Sy het my daardie woorde nooit regtig vergewe nie.

Die twee kinders (want dit is wat albei nog was,) trek saam in ‘n woonstel in, en begin huis-huis speel.  Sy Au pair nog, en genadiglik ontferm haar werkgewers hulle oor haar seunsvriend, en bied hom ‘n pos in hulle besigheid aan.  Die oggend voordat sy sou kraam klim ek in die motor en ry na hulle woonstel toe.  Dit is terwyl sy haar tande borsel dat ek haar benoud hoor roep.  Haar water het gebreek, en sy kyk my grootoog aan.  ‘n Eienaardige kalmte kom oor my.  “Bad, en trek jou droog aan,” dan glimlag ek vir haar, ek weet hoe lief is sy vir die winkels, “ek en jy gaan winkels toe.”  “Die baba?” vra sy.  “Die baba sal eers by vanaand haar verskyning maak, en ek verseker jou, jy wil nie die hele dag in die hospitaal deurbring nie,” 

Ons stap by die winkels rond, en gaan eet saam met my seun en suster middagete by ‘n Italiaanse restaurant.  “Mamma,” fluister die kind elke nou en dan, en kyk my vraend aan.  Ek druk haar hand gerusstellend, “Ek sal jou betyds by die hospitaal kry,” belowe ek.  Die middag vyfuur bel sy haar vriend, en sê sy is oppad hospitaal toe, hy moet kom.  Daardie nag sit ek in die hospitaal se voorportaal, en wag vir nuus.  Elke nou en dan vertel hy hoe dinge vorder.  Toe die son sy kop die oggend agter die rantjies uitsteek word hulle dogtertjie gebore; ‘n baie siek baba wat vir ses weke in ICU lê, en die kind bring elke vry oomblik langs haar “bed” deur.

Toe hulle dogtertjie drie jaar oud is trou die kind en die jongman op die pragtige gronde van die huis teen Northcliff se hange.  Vir ‘n kind wat nooit oor haar troudag gepraat het nie, is dit ‘n feëverhaal troue. As haar chauffeur maak die baas van die plaas, die afslaandak Mercedes-Benz se deur vir haar oop.  Trots stap my man met haar aan sy arm die tuinpaadjie af.  Voordat hy haar oorhandig druk ek ‘n roos in haar ruiker, bind ‘n strik daarom vas, en dan soen ek haar.  Ek wens ek kon blyer voel, maar my hart klop onrustig in my binneste.  Saam met die ander mense bars ek uit van die lag toe hulle die ringe wou aansteek, en hulle driejarige dogtertjie in haar wit bruidsrokkie, op daardie oomblik die kind aan haar rok trek en kliphard sê, “Mamma, ek wil piepie.”

Die suster van die kind se pa, haar man, en die kind se jonger suster was ook daar.  Hulle het intussen met die kind kontak gemaak, en sy het gegaan om haar nefies, niggies en veral haar jonger suster te ontmoet.  Sy het net die een vereiste gestel voordat sy gegaan het; nie haar pa, of haar ma sal teenwoordig wees wanneer sy daar kom nie.

Soos dit nog maar altyd met my en die kind gaan, beland ons nogsteeds in lagwekkende situasies.  Soos die dag toe ek, wat van hoë mure en alarmstelsels niks weet nie, saam met haar in die groot huis is.  Die huismense was weg, en het haar gevra om die Saterdagmiddag nadat die bouers weg is, die alarmstelsel te gaan aanskakel.  Sy staan onseker voor die knoppies, en bel toe haar man om uit te vind wat haar nou te doen staan.  “Goed,” sê sy nadat sy die foon neergesit het, “ek moet hierdie knoppie druk, maar ons mag nie dat die rooi ogies,” en sy wys na waar die ogies is, “ons sien nie.”  Ek loer na genoemde ogies en wonder benoud hoe ons by hulle gaan verby kom.  ”Ons moet vinnig by daardie glasdeur uitgaan,” verduidelik sy verder, “en hom dan hard toedruk.”  Ons albei staar na die rooi ogies… my brein werk in eerste rat.  Ek haat hierdie gevoel van vasgekeerdheid, en kry meteens die briljante idee; “Wat daarvan ons bou vir ons ‘n muur vanaf die alarmstelselboksie tot by genoemde glasdeur met die banke?” ek wys na die swaar banke in die vertrek.  Ons beur en stoot en toe ons tevrede is dat ons die rooi ogies sal kan fob, kruip ons hande vier voete agter die banke verby, glasdeur toe.

Triomfanklik druk die kind die glasdeur hard toe, en dan rek haar oë groot, “Ek het die hek se “remote,” binne vergeet.”  Ek staar op na die mure wat bokant ons uit-toring; hierdie is nie ‘n ses voet heining wat om ‘n erf gebou is nie, dit lyk meer na ‘n fort.  Die swart hek is fomidabel; daar is nie ‘n manier waarop ons sonder ‘n “remote” uit die gronde sal kan kom nie.  Die kombuis is die enigste vensters waar ons kan bykom.  Ons druk en stoot en sug van verligting toe die een opskuif; omdat ek die langste is klim ek deur die venster, en seil kaslangs tot by die laai waarin die “remote” lê.  Natuurlik het die rooi ogie my gesien, en natuurlik het die alarm afgegaan, en die sekuriteitsmense uitgekom.  Wat ‘n verligting toe ek weer vry buite daardie mure kon asemhaal, en saam met die kind lag oor die muur wat ons gebou het.  Maar daar was ‘n ander muur wat stadig maar seker besig was om te verrys – een wat ek nie toe kon sien nie.

Daar het nog ses maande voorgelê voordat die kind klaar sou wees met skool.  Sy het geen belangstelling in enige rigting getoon nie, behalwe ‘n ding wat ‘n paar jaar tevore sy kop uitgesteek, en al hoe sterker geword het; sy wil ‘n baba hê.  Soos ander meisies droom oor romanse, wit rokke en blomme, het sy gedroom oor die dag wanneer sy haar eie baba in haar arms kan vashou.  Ons raad oor die onderwerp het op dowe ore geval, inteendeel dit het haar “stubborn” streep sterker laat uitkom .  Nie verniet het sy eendag vir my gesê, “Wat mamma moet verstaan is wanneer mamma vir my sê om iets nie te doen nie, gaan ek dit juis doen om te sien wat gebeur.”  Uit pure frustasie oor haar obsessie met haar eie baba vra ek haar op ‘n dag, “Waar is die man in jou prentjie? Daar kan mos nie ‘n baba sonder ‘n man wees nie!!”  Met ‘n ongeêrgte swaai van die hand sê sy, “Hy sal seker daar êrens in die rondte moet wees.” 

Soos enige normale tiener was die matriekafskeid ‘n groot geleentheid waaroor daar lank voor die tyd gepraat, en voorbereidings voor getref is.  Ek het vroër in die jaar ‘n studio in ons huis oopgemaak, en dit was heerlik om die klomp tieners wat vir fotosessies gekom het, deur die lens van die kamera te bekyk, en die vonkel in hulle oë te sien.  My bors het geswel van trots toe ek die kind afneem; ons dogter wat vir geen ander meisie hoef terug te staan nie.  Haar metgesel vir die aand was ‘n jongman van Randburg, en ons het haar met ‘n geruste hart aan hom vir die aand, en natuurlik ook die ure wat na die matriekafskeid gevolg het, toevertrou.   In die vroë oggendure kom maak sy my moeg maar vol praat wakker.  Die prinses se bal, en die ure wat gevolg het nadat die klok twaalfuur geslaan het, word in “detail,” beskryf, en natuurlik gedemonstreer ook.

Die brief waaroor die welsynswerkster haar gewaarsku het, kom terwyl sy besig is met haar eindeksamen.  Dit is ‘n brief van haar pa waarin hy haar sy dogtertjie noem, en haar verseker van “pappie,” se liefde vir haar deur al die jare heen.  Hy het die woord “pappie,” telkemale in die brief gebruik, en ook sy verlange om haar na al die jare weer te sien uitgespreek.  Op daardie stadium was hy blykbaar in diens by ‘n plek waar hy volgens hom, vir haar ook werk kan kry, sodat sy naby hom kan wees.  Ek glo haar pa se bedoelings was opreg; dit was ‘n kinderlike brief, op ‘n kinderlike manier geskryf, maar sy het huilend die brief in my hande kom druk.  Onaangeraak deur sy smekinge, maar kwaad omdat hy haar sy dogtertjie noem, en homself as haar “pappie,” aanspreek.  “Ek is nie sy dogtertjie nie,” het sy half histeries gehuil, “en hoekom sê hy, hy is my pappie?”  Dan gil sy dit uit, “Ek het net een pa, en dit is PAPPA!!”  Ek troos na die beste van my vermoë, en sê sy weet sy het nie nodig om hom te sien as sy nie wil nie. Sy het vir hom ‘n brief teruggeskryf om hom te bedank vir die werksoffer, maar verseker dat sy klaar ander werk het… wat nie ‘n leuen was nie.

Werksgeleenthede was skaars daar tussen die mielielande.  Tieners wat nie verder wou leer nie, is stad toe gestuur om daar te gaan werk.  Groot was ons verligting dus toe my suster eendag bel en sê my neef se dogter soek dringend na ‘n Au pair.  Die kind moes haar vlerke sprei, maar sy was definitief nog glad nie gereed om te vlieg nie.  Daar teen die hange van Northcliff, onder die oë van ‘n wyer familiekring, was haar kanse beter om haar vlerke te toets sonder om die dieptes af te tuimel.  En stilweg het ons gehoop dat haar werk as ‘n Au pair vir ‘n twee jarige kleuter, en negemaande oue baba, haar dors na ‘n eie baba vir eers sou versadig.

Die dag vir pak breek aan.  Ek hou dop toe my man haar besittings in die kombi pak.  Sy stap haar kamer wat nou leeg lyk binne, soen die geel kokketiel wat vir die laaste twee jaar haar geselskap was; en krap sy kop toe hy so mooi “koppie krap.” vra  Met die wegdraai sê sy, “Kyk mooi na hom mamma, wanneer ek gereed is sal ek hom kom haal.” Ek druk haar teen my vas en maak die “hok” se deur oop.  Dit is tyd vir haar om te leer vlieg.

Hulle het my baie ver daarvandaan gehoor!

Ons het ‘n reël in die huis gehad; enige kind wat iets op die hart het waaroor hy graag privaat wil praat, kan na my of my man toe kom en vra of hulle met ons in ons kamer kan gesels.  Middag na middag het die kind my kamertoe geroep om haar dag met my te deel.  Dit was duidelik dat sy behoefte gehad het om te praat, maar ek het besef sy was besig om my van die ander kinders af te sonder, en daarom het die “dubbelbed spreeksessies” ontstaan.  Ons kamer is oopgestel vir wie ookal lus was om oor hulle dag te praat, en kort voor lank was die dubbelbed middag na middag gevul met kinders wat kom gesels het.  Baie keer het hulle sommer so in die praat aan die slaap geraak, en dan het ek suutjies onder hulle uitgeklim, en met my werk aangegaan.

Een middag kom die kind met ‘n briefie van die skool af; haar oë is getoets en haar een oog toets minimale visie.  Ons is met haar oogarts toe en ja die ogie wat bietjie kleiner is as die ander een se visie is baie sleg, en dit beteken ‘n dik onaansienlike bril.  Aan die begin lyk dit nie of die bril haar veel pla nie, maar met die gespot in die skool is dit kort voor lank ‘n groot probleem wat die laggende kind wat lewe, in ‘n huilende ongelukkige kind verander.  Een middag kry ek haar waar sy voor ons kamerspieël staan en haarself hard deur haar gesig klap, weer en weer en weer.  Ek vat haar hande van haar gesig af weg, en vra “hoekom doen jy dit?”  “Ek is lelik… ek haat my” sê sy huilend.

Dit is tyd vir professionele hulp.  Ek gaan bel die welsynswerkster, en sy stem saam dat die kind ‘n sielkundige moet sien.  So bevind ek my met die kind een oggend in ‘n sielkundige se spreekkamer by Weskoppies.  Die welsynswerkster gesels, ek gesels, ek en die kind antwoord vrae, en dan vra sy tyd met die kind alleen.  Terug in haar spreekkamer wys sy my ‘n paar prentjies wat die kind op haar vrae geteken het; maar sy haal ‘n spesifieke een uit, en hou dit na my toe uit.  Daardie tekening staan onuitwisbaar voor my oë ingeprent; ‘n Huis met kamers – in die huis gaan die mense (ons gesin) hulle normale gang.  Buite is daar ‘n tuin, en hier onder in die regterhoek ingedruk , ‘n klein figuurtjie met ‘n hemp en broek aan.  Die sielkundige verduidelik dat sy ons gesin saam in die huis sien, besig met die normale gang van die lewe.  Daar is ‘n tuin “her surroundings are beautiful.”  Maar sy het nie deel aan of die huisgesin, of die tuin nie.  Hierdie amper onsigbare figuurtjie hier in die hoek is sy, ‘n dogtertjie maar met seunsklere aan.  Sy sien haarself nie as ‘n mooi dogtertjie nie, en gun haarself dus nie ‘n rokkie en mooi haarstrikkies nie.  Dit voel asof die bodem uit my wêreld val.

Oppad terug gesels ek en die welsynswerkster ‘Ek verstaan nie,” sê ek “wat moet ons nog doen om haar te laat verstaan ons is net so lief vir haar soos vir ons eie kinders; dat sy nou ons kind is?”  “’n Jaar terug sou ek jou wonderlike antwoorde uit ons handboeke kon gee,” antwoord die welsynswerkster “maar vandag is ek stil, my mond is gesnoer.”  Sy bly ‘n oomblik stil, “Elke welsynswerkster moet ‘n kind in pleegsorg neem, dan sal hulle nie so vinnig wees met hulle sogenaamde wyshede nie.”  Ek het verstaan wat sy bedoel; amper ‘n jaar vroër het sy ‘n seuntjie in pleegsorg geneem.

Tussendeur het die kind my nog baie laat lag, soos die oggend van die handskoene.  Dit het swartryp koud geword daar tussen die mielielande.  Net hulle oë het uitgesteek as ek hulle klaar gejas, gehandskoen en geserp het.  Maar die leviete is ook voorgelees;  “Wanneer jy by die skool kom en jy trek jou handskoene uit sit jy al vier dadelik in jou boeksak, (een wol en een leer paar,) ons koop nie weer handskoene nie.”  Nie eers twee weke nie of die kind se wolhandskoene is weg.  Ek vra ons jongste om saam met haar kantoor toe te gaan, en vir die verlore handskoene te vra.  Tevergeefs, middag na middag kom sy met ‘n ander kind se handskoene daar aan, dan stuur ek dit weer terug.  Die Vrydagoggend hoor ek meteens ‘n gejuig in haar kamer, en sy kom met haar verlore paar handskoene by die deur uitgehardloop.  “Waar kry jy dit?” vra ek.  “In my boeksak,” sê sy.  “Nou hoe nou,” wil ek weet, “het jy nie jou sak uitgepak en gekyk toe ek vir jou gesê het, pak jou sak uit en maak seker jou handskoene is nie daar nie?”  “Ek het,” sê sy, “ek het baie mooi gekyk en dit was NIE daarin nie.”  Nog voordat ek my mond kan oopmaak, verhelder haar gesig meteens en sy sê opgewonde “Ek weet wat het gebeur!”  Die volgende oomblik strek sy haar een arm voor haar in die lug uit en sê in ‘n dramatiese stem, “En God het gesê, ‘Laat daar handskoene wees,’ en daar was handskoene.”

Die bril is ‘n jaar of wat later van haar oë afgehaal, en sy het volstrek geweier om dit weer te dra.  As ek haar in ‘n paar woorde moet opsom in die jare wat gevolg het, sou ek sê “she was demanding, stubborn and extremely entertaining.”  Sy het my laat huil, my teen die mure uitgedryf van frustrasie, om my dan weer te laat dubbelvou van die lag.  Ek en sy het party middae op daardie dubbelbed gelê en lag dat die trane oor ons wange loop.

Aan die begin van elke nuwe jaar was ek by die skool om tog asseblief genade vir die kind te vra.  Nie spesiale behandeling nie; net ‘n oog wat my sal help uitkyk na haar welstand.  Sy het nogsteeds bedreigd gevoel in die wyer wêreld daarbuite, maar was lief vir die mense in haar lewe en haar maatjies, en het gedurig nuwe maatjies by die huis aangebring.  In haar puberteitsjare het sy opstandig geword, en ek het gereeld die woorde “As ek by my ma hulle gebly het, sou hulle toegelaat het dat ek dit doen!” gehoor.  Dan het ek op my tande gekners en gebid om genade.  Een aand was ek al in die bed toe ek haar in die gang hoor gil.  Die volgende oomblik spring sy onder die komberse by my in, klou my vas en deur haar snikke sê sy “Mamma, asseblief, mamma…. moet nie dat hy my vat nie…. asseblief mamma!”  Ek verstaan glad nie wat aangaan nie.  “Laat wie jou vat nie,” vra ek haar.  “My pa, hy is hier en wou my vashou.”  My man kom die kamer binne en verduidelik dat haar pa na al die jare voor ons voordeur opgedaag het, en haar wou sien.  Hy het hom binnegenooi en die kind geroep om hom te ontmoet.  Haar reaksie was een van skok.  Daarna het sy nooit weer haar ouers as dreigement gebruik nie.

Soos ander tienermeisies het sy geblom, en natuurlik die seuns se oë gevang.  Sy was vir my pragtig; hiper fyngevoelig, impulsief, nogsteeds hardekop, maar met ‘n pragtige laggende geaardheid wat mense na haar toe aangetrek het.  Toe kom haar agtiende verjaarsdag – die welsynswerkster bel en maak ‘n afspraak om ons te kom sien.  Volgens die welsyn is sy nou volwasse, en kan haar eie paadjie loop.  My man was by die werk en kon nie die “vergadering” bywoon nie.  Eers gesels sy met ons twee saam.  Dan vra sy of sy die kind alleen kan spreek.  Net toe ek wil opstaan vra die kind “hoekom wil jy my alleen sien?”  “Om dinge met jou te bespreek wat tiener meisies nie voor hulle ma wil bespreek nie.”  “Soos wat?” wil die kind weet.  “Jy weet,” sê die welsynswerkster, “dinge wat jy vir jou vriendinne sal vertel, maar nie vir jou ma nie.”  Die kind kyk na my en dan na die welsynswerkster, “Daar is niks wat my ma nie van my af weet nie,” sê sy, “niks…. sy weet van die eerste keer toe ‘n seun my hand vasgehou het, tot die eerste soen wat hy my gegee het.  Ek het niks om vir haar weg te steek nie.”  Dan kyk sy na my “Bly mamma, bly by my.” 

Dag 120 uit die dagstukkieboek, “Waag dit om lief te hê” skryf so mooi oor hierdie onderwerp. Spreuke 5:18-19 is die sleutelvers. Die beskrywing: “Moenie dat die samelewing rondom jou jou huwelik se waarde bepaal nie. Om jou huwelik met iets te vergelyk wat weggegooi of vervang kan word, is om God se doel vir die huwelik te oneerbiedig. Dit sal wees soos om ‘n ledemaat te amputeer. Jou huwelik behoort eerder ‘n prentjie te wees van liefde tussen twee onvolmaakte mense wat kies om mekaar ongeag alles steeds lief te hê.  Elke keer wanneer ‘n man in sy vrou se oë kyk, moet hy onthou: Wie sy vrou liefhet, het homself lief, en ‘n vrou moet onthou dat wanneer sy hom liefhet, sy ook haarself liefhet en respekteer. Wees altyd op die uitkyk vir maniere waarop julle kan waardeer en beskerm wat God vir julle in mekaar gegee het en moet nooit skaam wees om vir jou maat te sê hoeveel waardering jy vir hom of haar het nie. Wanneer jy na jou maat kyk, kyk jy ook na ‘n deel van jouself. Behandel haar dus goed. Praat dus met lof van hom. Versorg en koester die liefde van jou lewe.”

Kom ons werk aan ons huwelike. Soveel so dat ons begin om ‘n positiewe atmosfeer te skep en sodoende ook ander aan te moedig om te werk aan hulle s’n!! Onthou, die dag toe ons getrou het, het ons gedink: “Ons huwelik gaan anders wees.” Maar dis net onsself wat ons huwelik kan anders maak!! Kom ons maak dit FANTASTIES!! Liefde is ‘n keuse!!

Toortsie

Dis vir my opvallend hoeveel mense probleme het met verhoudings en ook hoeveel mense eintlik maar onseker is van hulleself. Dis so ‘n universele probleem. Ons kan so maklik ontmoedig raak deur ‘n ondeurdagte opmerking van iemand anders. Daar is woorde soos “vrees vir mense”,  “swakpunte van vriendskap”, “eensaam”. Dis woorde wat ek ken, waarmee ek in my eie lewe ook al geworstel het. Ek het doelbewus geleer om my nie te veel te probeer steur aan ontaktvolles wie nie dink wat hulle sê nie. Ek het doelbewus soms ander paaie geloop, selfs aan ander verenigings behoort waar ek myself kon uitleef, sonder om gedruk te word deur mense wie se optrede my dalk minderwaardig laat voel. Ek het myself baie fyn bekyk en besluit of die probleem by die ander lê en of dit nie dalk iets is waaraan ek self kon werk, dat die probleem dalk eintlik by my eie persepsie lê en dat die ander persoon eintlik nie ‘n meerderwaardige houding het nie… Ek het die volgende woorde op papiere geskryf en dit op verskillende plekke gebêre, sodat ek soms onverwags daarop afkom en dit lees… “Ek is ‘n wonderlike skepsel van God, ‘n mens met eie reg. Uniek. En daarom het ek waarde.” Ek het gekyk hoe ek myself kon ontwikkel en so selfvertroue begin kry en bou. Ek het my sterk punte ontdek en ontwikkel, ook my eie belangstellings ontwikkel. Ek het geleer dat baie mense wie ek gedink het ‘n meerderwaardige houding het, eintlik ook maar soms onseker is…

Omdat ek baie oor die huwelik skryf, is daar baie huweliksvrae wat by my beland. Gesonde huwelik. Liefdestaal. Die huwelik is deur God ingestel en daarom sal ek altyd daarvoor veg, my hele lewe lank. Ekself het al in my lewe baie oor die huwelik geleer, daaroor gelees en leer nog steeds elke dag daaroor. Ek glo dis iets waaraan daagliks gewerk moet word.

Positiwiteit en Motivering. Twee groot woorde. As ons onsself kan oefen om positief kan wees, kom so baie ander dinge reg. My grootste motivering en rede vir positief wees vind ek daagliks in die Woord van God.

“Liefdesbrief voorbeeld”… mense, ‘n liefdesbrief kan jy net uit jou hart uit skryf, jy kan nie iemand anders s’n kopieer nie!!  “Wat is liefde” is die een wat die meeste “hits” kry. Hoekom sukkel ons dan so om die antwoord daarop te vind? Ek weet net dat hoe meer liefde ek gee, hoe meer kry ek terug. Dalk begin dit by myself en moet ek nie wat vir ander om dit eerste te gee nie?

Daar word gereeld vir ‘n sekere teksvers gevra.  As jy regtig vinnig na ‘n bybelteks soek, kliek hier.

Mag jy ‘n wonderlike naweek hê!

Toortsie

Ons is BEHOORLIK sokkerbegeesterd hier op ons plaas! Die plan was dat elke werker, sy vrou en al die kinders op die plaas ‘n sokker-hempie moes kry. Tannie Etta het daarvan gehoor en besluit om vir elke kind ‘n sokkerbal te koop. Wel, dit het ontaard in ‘n hele sokkerpartytjie met ‘n vlagkoek, hempies, balle, vuvuzela’s, sokkerpenne, vlaggies, ens! Was dit pret!!!! Ons het heerlik koek geëet, sokker gespeel op die gras, gesing dat die biesies bewe, en vuvuzela’s geblaas dat ons dit wie weet waar kon hoor! Die vreugde wat ekself daardie dag beleef het, wil ek vir geen geld verruil nie! Mense, net ‘n klein bietjie aandag en moeite, maak die wêreld se verskil! Dis SO die moeite werd!

En hier is my verslaggie oor gister se spelery…

Keenan kan beslis praat! Ag dankie tog, hy is nie doof nie! Joswin se een voetjie se 3 tone is aan mekaar vas. Hy sê vir my hy is so gebore. Ek vertel vir hom hoe baie spesiaal hy is, van al die kinders in die wêreld het God hom spesiaal uitgesoek om so ‘n besonderse voetjie te hê. Hy moet trots wees op sy voet. Dit gaan heelwat beter met die vormpies, en hier en daar word ‘n kleur reg geraai. By die prentjie van Noag ken Joswin ‘n bok en voël. Deylin kan ook die tier raakraai as ‘n “leeu” en hy ken die skilpad. Kameelperd is vir aldrie vreemd.  Die twee nuwes is alreeds nie meer so vreemd nie… iets wat ek as vordering ervaar! God sorg vir Deylin. God sorg vir Keenan. God sorg vir Joswin. O, ja!!

So lyk hulle drietjies:

VLNR: Joswin, Keenan, Deylin

Groete

Toortsie

Nie lank daarna nie sit ek eendag by my ma waar sy besig is om naaldwerk te doen.  Die kind sit op my skoot; ek lig haar rokkie op en blaas op haar maag – sy skater van die lag.  Die volgende oomblik druk ek haar teen my vas en sê “O, kon ek maar hierdie lyfie van jou konfyt smeer en opeet.”  My ma se hande verstil oor haar werk, sy kyk op en vir ‘n paar sekondes staar ons na mekaar.  “Jy is lief vir die kind,” sê sy, dit is nie ‘n vraag nie.  Ek knik my kop “Ja, mammie ek is lief vir haar.”  Daar was nie meer omdraai kans nie – jy sê nie vir ‘n welsynswerkster “kom haal hierdie kind, ek kan nie meer,” as jou hart so warm klop van liefde nie.

Haar eetgewoontes het nogsteeds groot kommer gewek – as sy nie kon eet nie het sy haar naels en toonnaels tot in die lewe toe afgekou.  Ek moes gedurig op die uitkyk wees, sy sou maklik ‘n stoel nadertrek, en van die kos uit my man se bord wat ek op die stoof vir hom gebêre het, eet.  Een Sondag was hy besonders suur toe hy die deksel lig, en daar net ‘n hopie rys met holtes in waar die braai-aartappels en vleis gelê het, vir hom wag.  Die groente was darem ook nog onaangeraak, maar dit was daardie braai-aartappels wat hom laat gal braak het.

Sy sou eerder ‘n kwaai haan en ‘n klomp bobbejane probeer afweer, voordat sy haar brood prysgee.  So hoor ek haar eendag gil en toe ek buitekant toe hardloop staan sy in die agterplaas, haar arms omhoog, en voor aan haar trui hang die kwaai werfhaan, net so vasberade om die stuk brood in haar hand by te kom.  Eenkeer het sy haarself eers deur ‘n klomp bobbejane  teen ‘n woonstelblok se trappe laat opjaag, voordat sy haar toebroodjie vir hulle gegooi het.

Die stil kind het in “fast forward,” begin lewe.  Sy was ongelooflik vinnig op daardie stewige beentjies van haar.  Die oomblik as sy haarself op haar tone lig – dit is soos sy gehardloop het – moes ons nael om by te bly.  Ek het vinnig geleer om haar nie uit die trollie te haal wanneer ons inkopies doen nie.  Ons was in die OK toe ek haar uittel omdat sy baie kriewelrig begin raak het.  Haar beentjies pomp die lug nog voordat ek haar neersit, en toe sy grondvat skiet sy soos blits gang af.  In die hardloop gryp sy ‘n popwaentjie en sleep die ook nog agter haar aan.  Ek en my man los die trollie en ons jongste net daar, en nael agter haar aan.  Aan die onderpunt van die gang keer ons haar vas en kry haar gevang.  Met die terugloopslag  besef ons dat die naelloop toeskouers gehad het – glimlaggemde mense lewer kommentaar oor die resies tussen ouers en kind.

Ons moes die leisels stewig intrek; buite die grense van ons eie erf kon ek haar glad nie hanteer nie.  Een Saterdagoggend neem ek ‘n jongman, ‘n vriend van my man, saam winkel toe om my te help handgee terwyl ek vir die twee kleintjies skoene koop.  Vir die wis en die onwis sleep ek my ma ook saam.  “Hoe gaan ons haar kry om stil te sit?” wil my ma benoud weet.  Ek raai aan hulle neem haar vir ‘n melkskommel – haar liefde vir eetgoed behoort haar in haar stoel te hou.  Maar ek het my misreken met die spoed waarop die kind op daardie stadium geleef het.  Ek los die drie om ‘n tafel in die restaurant, en stap vinnig met ons jongste OK toe.  Skaars het ons skoene begin aanpas of my man se vriend kom verskrik daar aangehardloop.  “You must come immediately,” hyg hy “we cannot control her,”  Ek dog eers hy speel, maar iets in sy voorkoms vertel my daar is fout.  Oppad terug restaurant toe vertel hy sy het haar melkskommel binne sekondes leeggedrink, en voordat hy of my ma hulle oë kon uitvee, blitsvinnig van die stoel afgeglip en die Arkade afgehardloop.  Hy is agterna maar sy was so vinnig dat sy by die deur uit is voordat hy haar kon inhaal.  Daar is bang in sy oë toe hy sê “I grabbed her just as she was stepping off the pavement to cross the road, the robot just turned green.”  Ons kyk na mekaar  – die pad wat sy so amper oorgesteek het was ‘n besige hoofstraat.

Met tyd het sy rustiger geraak, en ook maats gemaak met twee dogtertjies in die straat.  Hulle het so te sê elke dag by haar kom speel.  Maar sy het nogsteeds baie van my tyd vir haarself opgeëis, en kon dit nie verdra as ek veral aan die ouer kinders aandag gee nie.  Bednatmaak was ook ‘n groot probleem en nag, na nag was dit ons twee en ‘n lopende kraan.  Dit was ‘n probleem wat sy eers baie laat in haar lewe oorkom het.

Die welsynswerkster was tevrede met haar vordering, en het ons op hoogte van sake gehou aangaande haar ouers.  Hulle was nou onder die welsyn se sorg, en haar ma het baie kort na mekaar geboorte geskenk aan ‘n seuntjie, ‘n dogtertjie (wat hulle ook moes wegneem aangesien sy die kind mishandel het,) en nog twee seuntjies.  Die kanse dat sy ooit teruggeplaas sou word was skraal, en as gesin was ons dankbaar.  Toe haar jongste boetie vier jaar oud was, is die drie seuntjies ook verwyder, en in ‘n tehuis gesit.  Haar ouers het hulle swerwerslewe hervat, en ons het geglo hulle is vir ewig uit ons lewens.

Ons het rustiger water binnegevaar, en ons lewe het ‘n meer normale loop begin neem.  Maar  skoolgaan was net om die draai, en daarmee saam het nuwe probleme gekom.

Dank die Vader dat ek nie gemartel is nie, en sover ek weet nie een van my familielede nie. Maar uit eie ondervinding glo ek ek kan dalk ‘n klein ietsie sê oor vergifnis.

Ons kan so maklik sê iemand het iets aan my gedoen en ek vergewe hom nooit. Of daar kan vir ons gesê word ons moet iemand vergewe. Dis nie altyd so maklik nie. Daar is dinge wat groter dinge is as jou gunsteling hemp wat gesteel het, of  iemand wat op my kerkbank gaan sit het, of die basaarkoek wat ek wou hê, voor my weggeraap het. Diep dinge. Dinge wat diep diep diep onder ‘n mens se vel gaan sit, en nie met een keer se “ek vergewe jou” of “oraait, kom ons vergeet daarvan” verby is nie. Jy voel dalk so seergemaak, dis dalk iets wat herhaaldelik gebeur het, sonder om ooit ‘n woord van “jammer” van die persoon te hoor.  Jy haat selfs die persoon, is woedend. Elke sekond van die dag dink jy aan die persoon. Die gedagtes wat jy teenoor die persoon koester, is beslis nie goed nie…

Maar as kind van God neem ek my verhouding met Hom ernstig op. Ek lees in my Bybel wat oor vergifnis gesê word, dat ons die voorbeeld van Jesus moet volg, Hy het vir ons gesterf aan die kruis, ons vergewe vir ons sondes, selfs voor ons berou gehad het. Ja! Ja! Ja! Al daai dinge…. maar om dit te doen…. is ‘n perd van ‘n ander kleur….

Vergifnis is soms ‘n proses, iets wat selfs jare kan neem om te gebeur. Vir my lê die antwoord in gebed, om eerstens vir God te vra dat Hy jou sal help om nie so elke sekond aan die persoon te dink nie… om vir die persoon te begin bid…  dat hy/sy sal besef waarmee hy/sy besig is… dat God vir jou sal genees van jou groot seer, maar ook vir die ander persoon sal genees van die groot seer wat hy/sy in sy/haar lewe het, want geen mens kan so wees as hy nie ‘n groot seer het nie… om keer op keer vir die Here te sê dat ek hom/haar vergewe… en dan WEER kwaad word… en WEER vergewe, kwaad geword, vergewe, kwaad geword, vergewe…..

Dalk, na baie jare, kom jy op ‘n punt in jou lewe kom waar jy kan sê dat jy regtig vir daardie persoon die beste in die lewe gun, al wil jyself dalk nie meer deel wees van daardie persoon se lewe nie. Jy praat beslis nie goed wat hy/sy gedoen het nie. Maar jy wens dalk nie meer vir hom/haar straf toe nie…. Dit het met my gebeur, vir MY vry gemaak!! Vry van woede. Vry van bitterheid. Vry van wraakgevoelens…

Ek haal vir Broer Yun, wie baie erg gemartel is oor ‘n baie lang tyd, uit sy boek, “Lewende Water, Lewende Geloof”, aan: “VERGIFNIS HET NET EEN PARTY NODIG. Ons vergewe nie om die ander persoon vry te maak nie; ons vergewe om onsself vry te maak. As daardie persoon vry wil wees, moet HY na die Here toe gaan. Ons hoef nie langer die las van bitterheid saam met ons te dra nie. Vergifnis beteken nie dat mense wat verskriklike misdade gepleeg het daarmee sal wegkom nie. Hoegenaamd nie. Vergifnis is eerder wanneer ons ons eie behoefte aan wraak laat vaar en dit in God se hande oorgee…”

Vergewe beteken nie noodwendig “vergeet” nie. Want sekere goed in die lewe kan ‘n mens nie maklik vergeet nie. Maar jy kan anders daaroor begin dink…

Die ondersoek was intens, en die xtrale het ‘n gevorderde stadium van Perthes Disease gewys.  Die ortopeed verduidelik die prosedure wat gevolg moet word.  ‘n Operasie, en haar bene wat vir ‘n lang tydperk wyd uitmekaar gespalk moet word.  “Ek wil haar nie nog deur hierdie trauma ook sit nie,”  sê hy “ek stel voor ons gee haar ses maande grasie.  ‘n Halwe disprin daagliks om die bloed te verdun, en dan kyk en bid ons dat dit die bloedtoevoer na haar heupbeen verbeter.”  Ek is dankbaar om te sê haar bene is toe nooit gespalk nie, alhoewel sy eers op sesjarige ouderdom sonder ‘n effense “limp” geloop het.

Intussen was ons diep in ‘n stryd gewikkel met ‘n ander dier wat sy kop uitgesteek het.  Kort nadat sy by ons kom bly het, het ek agtergekom sy soek gedurig ‘n eetding in haar hand.  Sodra dit klaar was het sy my die pad koskas toe gewys en nog gevra.  Aan die begin het ek dit toegelaat, maar ons besoeke koskas toe het daagliks toegeneem.  Voordat ek en sy permanent voor die koskas uitkamp, besluit ek op ‘n dag om ‘n einde daaraan te maak.  Ek het vir geen oomblik gedink dat haar reaksie op my “nee,” so drasties sou wees nie. Haar skreeu-huil klief die lug, en met mening gooi sy haar lyf teen die kas, en met vuisies wat soos “pistons” werk, hamer sy daarteen.  Sy het my totaal onverhoeds betrap; verbaas staar ek die intensiteit van haar uitbarsting gade.  Weer en weer storm sy die kas en bedaar eers toe ek die kasdeur oopmaak, ‘n koekie uithaal, en dit na haar toe uithou.  Sy gryp die eetding uit my hand, en met bewende handjies prop sy dit in haar mond, verorber dit omtrent heel, en steek haar hande uit vir nog.  Ek het voor iets gestaan wat my hart wou breek, maar my ook bang gemaak het vir die honger dier binne haar wat sy met kos probeer stil het.  Die patetiese figuurtjie met haar bewende hande en rukkende lyfie, wat kos in haar keelgat afprop sou ek in die jare wat kom dikwels teëkom.  Dit het so ‘n onuitwisbare indruk op my en my man gemaak, dat ons tot vandag toe nog daaroor praat.

Daar was ook ‘n ligter kant aan die kind wat wil eet.  Vir haar ronde lyfie was sy ongelooflik lig op haar voete en baie vining.  Op een van ons maandelikse inkopietogte Hyperama toe, neem ek die twee dogtertjies kleedkamer toe op die eerste verdieping.  Met die uitkomslag sit ek die kind aan die bopunt van die trap neer, maar nog voordat ek haar hand kan vat seil sy die trappe af, en verdwyn uit sig.  Met ons jongste aan die hand volg ek haar so vining moontlik, maar helaas by die tyd dat ons onder kom staan die mensie klaar met ‘n halwe hamburger in die hand.  Saam nader ek en my man die tafel van die restaurant waar sy langs ‘n paartjie staan en eet, en sê ons is jammer dat sy hulle gepla het.  “Nee,” lag die man “dit was my plesier.”  Hy vertel hoe oulik die prentjie was van die kind wat met ogies wat net bokant die tafelblad uitsteek by hulle tafel kom staan, en sy kos uit sy bord uit gekyk het.  “Ek kon onmoontlik die hamburger verder eet,” sê hy “en het dit sonder teëstribbeling oorhandig.”

Die kind het die vermoë gehad om mense om haar pinkie te draai wanneer dit by kos kom, en ek moes vele male hoor “dit lyk dan of sy gevoer moet word.”  Het hulle maar net geweet van die stryd waarin ons gewikkel was.  Dit was ‘n lang en uitmergelende stryd om die dier in haar te tem, maar hy is nooit heeltemal oorwin nie.

Ek het vandag ‘n gelukkige, stralende kind op Stellenbosch afgelaai. Sy was op pad na ‘n kerkkamp, en nadat die predikant met ons as ouers gepraat het, voel ek gerus. My kind is in goeie hande… Al is daar ‘n knop in die keel, is ek tog stilweg ook opgewonde…. Wat sal tog van hierdie kindjie word?? …. Kom ons kyk!!

Lank gelede het ek  die volgende op my ou blog geskryf…

Moederskap gaan oor “Let Go”. Al sommer baie vroeg leer jy as ma dat daar baie ander mense is wat ook graag insette wil lewer in jou nuwe bloedjie se opvoeding. Ag, en dan kom die pre-premer, en die mamma moet let go!  En dan praat ek nie eers van die Sub A-juffrou nie – haar woord is WET! En soos hulle groter word, is daar maar keer op keer let go-insidente – mamma ek kan self, toemaar mamma ek sal regkom, hou op interfere in my besigheid…..

Ek kon nie altyd verstaan as my skoonma so tranerig was as ons daar weggery het nie – ons is mos nie land-uit nie, dis net 2 en ‘n half uur se ry van ons af! Die trane oor die Aussie-kinders kon ek nog verstaan!  Maar een dag, voor jy nog jou oë uitvee, staan daar ‘n Corsa-bakkietjie GEPAK! My kind gaan die LEWE in! En ek dink aan my skoonma…. God sal kyk.

Mooi ry my kind! Geniet ELKE oomblik!

Ons wil mos net die beste vir ons kinders hê en as dit met hulle goed gaan, gaan dit mos met ons ook goed! Dankie, dankie, dankie, dit gaan regtig goed met my kinders. Aan God al die eer!!

Ek weer, het my oorbelle wat ek al die hele naweek dra, totaal verlê. Ek kan dit nou nog nie kry nie! WAT ek in my slaap daarmee aangevang het, weet nugter! Maar GELUKKIG het ek darem ‘n ekstra paar in my koffer gehad, so, gryp dadelik die pienk sakkie om ander oorbelle uit te haal… is dit toe sowaar een wit pêrel-oorbel en een maroen kristal! Ek onthou dat ek haastig was toe ek dit gegryp het, en het net na die vorm van die oorbel gekyk, nooit na die steen nie!!   Maar ek gaan eerder met ‘n onpaar oorbelle as sonder oorbelle… ook eerder kaalvoet as met ‘n onpaar skoene!

Weet julle hoe bevrydend is dit om ‘n onpaar oorbelle aan te hê? Daai ding van kannie worrie of IEMAND dit sien nie, en AS hulle dit sien…. so what??

Dis net genade ek het nie die koppie op die vloer neergegooi nie!

Toorts